सर टॉमस रो

यात्री / दूत मुग़ल साम्राज्य
1581 – 1644

जहाँगीर के दरबार में अंग्रेज़ राजदूत.

🗺 उनके समय का मानचित्र देखें

उस समय के शासक

कुजुल कडफिसेस
सम्राट, कुषाण साम्राज्य · लगभग 30 ई. – लगभग 80 ई.
विम तक्तु
सम्राट, कुषाण साम्राज्य · लगभग 80 ई. – लगभग 95 ई.
वासिष्ठीपुत्र पुलुमावि
राजा, सातवाहन साम्राज्य · लगभग 130 ई. – लगभग 159 ई.
हुविष्क
सम्राट, कुषाण साम्राज्य · लगभग 150 ई. – लगभग 190 ई.
यज्ञश्री शातकर्णि
राजा, सातवाहन साम्राज्य · लगभग 170 ई. – लगभग 199 ई.
वासुदेव प्रथम
सम्राट, कुषाण साम्राज्य · लगभग 190 ई. – लगभग 230 ई.
श्रीगुप्त
महाराजा, गुप्त साम्राज्य · लगभग 240 ई. – लगभग 280 ई.
महासेन
राजा, अनुराधापुर राज्य · लगभग 274 ई. – लगभग 301 ई.
घटोत्कच
महाराजा, गुप्त साम्राज्य · लगभग 280 ई. – लगभग 319 ई.
चंद्रगुप्त प्रथम
महाराजाधिराज, गुप्त साम्राज्य · लगभग 319 ई. – लगभग 335 ई.
समुद्रगुप्त
महाराजाधिराज, गुप्त साम्राज्य · लगभग 335 ई. – लगभग 375 ई.
चंद्रगुप्त द्वितीय (विक्रमादित्य)
महाराजाधिराज, गुप्त साम्राज्य · लगभग 375 ई. – लगभग 415 ई.
कुमारगुप्त प्रथम
महाराजाधिराज, गुप्त साम्राज्य · लगभग 415 ई. – लगभग 455 ई.
स्कंदगुप्त
महाराजाधिराज, गुप्त साम्राज्य · लगभग 455 ई. – लगभग 467 ई.
धातुसेन
राजा, अनुराधापुर राज्य · लगभग 455 ई. – लगभग 473 ई.
बुधगुप्त
महाराजाधिराज, गुप्त साम्राज्य · लगभग 477 ई. – लगभग 495 ई.
कश्यप प्रथम
राजा, अनुराधापुर राज्य · लगभग 477 ई. – लगभग 495 ई.
पुलकेशिन प्रथम
राजा, बादामी के चालुक्य · लगभग 543 ई. – लगभग 566 ई.
कीर्तिवर्मन प्रथम
राजा, बादामी के चालुक्य · लगभग 566 ई. – लगभग 597 ई.
सिंहविष्णु
राजा, पल्लव वंश · लगभग 575 ई. – लगभग 600 ई.
प्रभाकरवर्धन
राजा, पुष्यभूति (वर्धन) वंश · लगभग 580 ई. – लगभग 605 ई.
मंगलेश
राजा, बादामी के चालुक्य · लगभग 597 ई. – लगभग 609 ई.
महेंद्रवर्मन प्रथम
राजा, पल्लव वंश · लगभग 600 ई. – लगभग 630 ई.
राज्यवर्धन
राजा, पुष्यभूति (वर्धन) वंश · 605 ई. – 606 ई.

उनके जीवनकाल की घटनाएँ

1582 अकबर का दीन-ए-इलाही
1586 मुग़लों ने कश्मीर मिलाया
1591 चारमीनार का निर्माण
1600 ईस्ट इंडिया कंपनी को चार्टर मिला
1601 असीरगढ़ अकबर के हाथ आया
1602 डच ईस्ट इंडिया कंपनी (VOC) की स्थापना
1604 हरमंदिर साहिब में आदि ग्रंथ की स्थापना
1605 अकबर की मृत्यु
1606 गुरु अर्जन देव की शहादत
गुरु हरगोबिंद के नेतृत्व में सिख धर्म ने सैन्य स्वरूप अपनाना शुरू किया।
1611 मसूलीपट्टनम में अंग्रेज़ी फ़ैक्ट्री
1612 स्वाली का युद्ध
अंग्रेज़ों ने पुर्तगालियों को हराकर सूरत में व्यापार के अधिकार पाए।
1615 जहाँगीर के दरबार में सर टॉमस रो
1616 झबद्रुंग ङवांग नामग्याल भूटान पहुँचे
1628 शाहजहाँ बादशाह बना
1632 ताजमहल का निर्माण आरंभ
1639 मद्रास में फ़ोर्ट सेंट जॉर्ज की स्थापना

समकालीन

गुलबदन बेगम
1523 – 1603
हुमायूँनामा लिखने वाली बाबर की पुत्री
तुलसीदास
लगभग 1532 – लगभग 1623
रामचरितमानस के रचयिता
अब्दुल क़ादिर बदायूँनी
लगभग 1540 – लगभग 1615
मुंतख़ब-उत-तवारीख़ लिखने वाले इतिहासकार
अबुल फ़ज़ल
1551 – 1602
अकबरनामा और आइन-ए-अकबरी के लेखक
अब्दुर्रहीम ख़ानख़ाना
1556 – 1627
रहीम के दोहों के कवि और अकबर के सेनापति
मुहम्मद क़ासिम फ़रिश्ता
लगभग 1560 – लगभग 1620
तारीख़-ए-फ़रिश्ता लिखने वाले दक्कन के इतिहासकार
गुरु अर्जन देव
1563 – 1606
आदि ग्रंथ का संकलन करने वाले पाँचवें सिख गुरु
नूरजहाँ
1577 – 1645
जहाँगीर की बेगम और सत्ता की वास्तविक शक्ति
मुमताज़ महल
1593 – 1631
शाहजहाँ की बेगम जिनकी स्मृति में ताजमहल बना
जीजाबाई
1598 – 1674
शिवाजी की माता और मार्गदर्शिका
ज्याँ-बैप्टिस्ट टैवर्नियर
1605 – 1689
गोलकुंडा के हीरों का वर्णन करने वाले फ्रांसीसी रत्न-व्यापारी
संत तुकाराम
लगभग 1608 – लगभग 1650
अभंगों के रचयिता वारकरी संत-कवि
समर्थ रामदास
1608 – 1681
दासबोध लिखने वाले संत
जहाँआरा बेगम
1614 – 1681
शाहजहाँ की ज्येष्ठ पुत्री और पादशाह बेगम
दारा शिकोह
1615 – 1659
उपनिषदों का फ़ारसी में अनुवाद करने वाले मुग़ल शहज़ादे
फ़्रांस्वा बर्नियर
1620 – 1688
'ट्रैवल्स इन द मुग़ल एंपायर' लिखने वाले फ्रांसीसी चिकित्सक
गुरु तेग बहादुर
1621 – 1675
1675 में दिल्ली में शहीद किए गए नौवें सिख गुरु
लचित बड़फुकन
1622 – 1672
सरायघाट की लड़ाई जीतने वाले अहोम सेनापति
उस्ताद अहमद लाहौरी
died लगभग 1649
परंपरा के अनुसार ताजमहल के वास्तुकार
तानाजी मालुसरे
died 1670
कोंढाणा (सिंहगढ़) जीतते हुए वीरगति पाने वाले मराठा सेनापति

📚 अनुशंसित पुस्तकें

पाठ्यपुस्तक

Themes in Indian History, Parts I–III (Class 12)

NCERT · NCERT

हड़प्पा, विजयनगर, मुग़ल दरबार और 1857 पर स्रोत-आधारित अध्याय — UPSC के लिए अनिवार्य।

NCERT मूल बातें UPSC प्रारंभिक UPSC मुख्य SSC राज्य PSC
पाठ्यपुस्तक

History of Medieval India

Satish Chandra · Orient BlackSwan

सल्तनत, मुग़लों और क्षेत्रीय राज्यों पर सबसे भरोसेमंद एक-खंडीय पुस्तक।

UPSC प्रारंभिक UPSC मुख्य SSC राज्य PSC
संदर्भ ग्रंथ

Medieval India: From Sultanat to the Mughals (2 vols)

Satish Chandra · Har-Anand

उन पाठकों के लिए विस्तृत दो-खंडीय विवेचन जो एक-खंडीय पाठ्यपुस्तक से आगे पढ़ना चाहते हैं।

UPSC मुख्य सामान्य पठन

योग्य ख़रीद पर हमें थोड़ा कमीशन मिल सकता है, आपको कोई अतिरिक्त ख़र्च नहीं। सभी अनुशंसित पुस्तकें देखें →

क्विज़ में स्वयं को परखें →